BHP w Wielkiej Brytanii – obowiązki pracodawcy i pracownika

Jeśli szukasz jasnych informacji na temat obowiązków pracodawcy w zakresie BHP w Wielkiej Brytanii, trafiłeś we właściwe miejsce. Prawo brytyjskie nakłada na pracodawców konkretne obowiązki dotyczące bezpieczeństwa w miejscu pracy, a znajomość tych zasad pomaga zarówno zrozumieć swoje prawa, jak i ocenić, czy pracodawca postępuje zgodnie z przepisami.

Zgodnie z prawem dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy w Wielkiej Brytanii pracodawca musi zapewnić bezpieczeństwo w miejscu pracy oraz podjąć rozsądne kroki w celu zminimalizowania ryzyka wypadków. Obowiązek ten dotyczy zarówno pracowników, jak i klientów czy odwiedzających dane miejsce pracy.

Prawo wymaga od pracodawcy podjęcia działań ograniczających zagrożenia, które mogłyby zaszkodzić osobom przebywającym w miejscu pracy. Pracodawca powinien również informować pracowników o praktykach roboczych, których należy przestrzegać, aby zminimalizować ryzyko zranienia siebie lub innych.

Jeśli w miejscu pracy dojdzie do poważnego zdarzenia, pracodawca ma obowiązek powiadomić o tym Health and Safety Executive (HSE) lub odpowiednie władze lokalne. Warto pamiętać, że obowiązki dotyczące zgłaszania określonych zdarzeń są dość szczegółowe i zależą od charakteru incydentu.

Pracownik również ponosi pewną odpowiedzialność za bezpieczeństwo w miejscu pracy. Powinieneś zawsze postępować zgodnie z procedurami bezpieczeństwa i korzystać ze sprzętu ochronnego wskazanego przez pracodawcę. Zauważone zagrożenia należy zgłaszać, a pracy nie wykonywać w sposób narażający siebie lub innych na niebezpieczeństwo. Jeśli dojdzie do wypadku, obowiązują procedury sprawozdawcze ustalone przez pracodawcę.

Ocena ryzyka – co powinien zrobić pracodawca

Aby mieć pewność, że miejsce pracy jest bezpieczne, pracodawca powinien przeprowadzić ocenę ryzyka. Obejmuje ona zidentyfikowanie potencjalnych zagrożeń w miejscu pracy oraz określenie najlepszego sposobu na zmniejszenie lub usunięcie ryzyka, jakie stwarzają.

Ryzyko może przybierać wiele form, a nie wszystkie są oczywiste na pierwszy rzut oka. Pracodawca nie powinien ograniczać się do rozważenia zagrożeń ze strony toksycznych substancji czy ciężkich maszyn. Powinien również przyjrzeć się sposobowi wykonywania pracy przez pracowników i wysłuchać wszelkich zgłaszanych przez nich obaw.

Podczas przeprowadzania oceny ryzyka pracodawca powinien:

• znaleźć i zanotować potencjalne zagrożenia,
• ustalić, komu i w jaki sposób te zagrożenia mogą zaszkodzić,
• przeanalizować istniejące środki ochronne pod kątem ich skuteczności oraz sprawdzić, czy konieczne są ulepszenia lub nowe rozwiązania.

Pracodawca powinien prowadzić rejestry ocen ryzyka i wracać do nich ponownie, gdy w miejscu pracy zachodzą znaczące zmiany mogące powodować powstanie nowych zagrożeń.

Wypadki w pracy i obowiązek zgłoszenia do HSE

Jeśli brałeś udział w wypadku w miejscu pracy, warto zadbać o kilka rzeczy:

• zapisz szczegóły zdarzenia w księdze wypadkowej pracodawcy,
• upewnij się, że pracodawca powiadomił HSE lub lokalne władze, jeśli sytuacja tego wymagała,
• poinformuj pracodawcę o nowych zagrożeniach, które mogły wyniknąć z wypadku, lub jeśli przyczyna wypadku nie została usunięta,
• poinformuj przedstawiciela ds. bezpieczeństwa w miejscu pracy, jeśli taka osoba jest wyznaczona.

Pracodawca powinien powiadomić HSE, gdy wypadek związany z pracą był przyczyną śmierci, spowodował poważne obrażenia lub sprawił, że poszkodowany nie mógł wykonywać swojej normalnej pracy przez okres dłuższy niż siedem kolejnych dni po wypadku (dzień samego wypadku nie jest wliczany do tego okresu). Zgłoszenie takiego zdarzenia powinno zasadniczo nastąpić w określonym, krótkim terminie od dnia wypadku – dokładne wymogi warto zweryfikować z pracodawcą lub doradcą, ponieważ zależą od charakteru zdarzenia.

Obowiązek zgłoszenia dotyczy również sytuacji, w której wypadek spowodował u osoby niebędącej pracownikiem urazy skutkujące koniecznością zabiegu w szpitalu.

Pracodawcy są ponadto zobowiązani do zgłaszania tzw. „niebezpiecznych zdarzeń”, które HSE definiuje jako incydenty, w wyniku których ludzie mogli zostać ranni, nawet jeśli faktycznie do tego nie doszło. Muszą również zgłaszać pewne choroby zawodowe u pracowników, jeśli warunki pracy mogły je spowodować lub pogorszyć. Pracodawcy działający w przemyśle gazowniczym mają dodatkowy obowiązek zgłaszania incydentów, w których ludzie zostali ranni, zabici lub stracili przytomność w wyniku wypadku z udziałem gazu.

Więcej informacji na temat rodzajów zdarzeń podlegających zgłoszeniu znajdziesz na stronie HSE dotyczącej RIDDOR.

Pierwsza pomoc w miejscu pracy

Wszyscy pracodawcy muszą zapewnić dostęp do natychmiastowej pomocy medycznej, jeśli ktoś zostanie ranny lub poczuje się źle w pracy. Obejmuje to udostępnienie sprzętu i akcesoriów pierwszej pomocy w przypadku drobnych obrażeń oraz zapewnienie odpowiedniego wsparcia, zanim na miejscu pojawią się służby medyczne, w razie poważniejszego wypadku.

Pracodawca musi zapewnić co najmniej:

• apteczkę pierwszej pomocy,
• osobę odpowiedzialną za pierwszą pomoc dostępną na miejscu,
• istotne informacje dotyczące udzielania pierwszej pomocy.

Warto wiedzieć, że w miejscach pracy o niskim poziomie ryzyka wymóg ten może zostać spełniony poprzez wyznaczenie tzw. „appointed person” – osoby odpowiedzialnej za zarządzanie sprzętem pierwszej pomocy oraz wezwanie profesjonalnej pomocy w razie potrzeby, która niekoniecznie musi posiadać formalne przeszkolenie z pierwszej pomocy. W miejscach pracy o wyższym ryzyku wymagania mogą być bardziej rygorystyczne.

HSE nie narzuca prawnie dokładnej listy ilościowej zawartości apteczki pierwszej pomocy. Oficjalne wytyczne wskazują raczej rodzaje elementów, które taka apteczka powinna zawierać – między innymi ulotkę z ogólnymi wskazówkami dotyczącymi pierwszej pomocy, plastry w różnych rozmiarach, sterylne bandaże trójkątne, jednorazowe rękawiczki, agrafki oraz sterylne opatrunki i opaski na oczy w różnych rozmiarach. Konkretna zawartość apteczki powinna wynikać z indywidualnej oceny potrzeb pierwszej pomocy przeprowadzonej przez pracodawcę, dostosowanej do specyfiki danego miejsca pracy.

Osoba udzielająca pierwszej pomocy nie zawsze musi być w pełni przeszkolona, jednak w miejscu pracy zawsze musi być ktoś odpowiedzialny za organizację pomocy medycznej. Jeśli taka osoba jest nieobecna, ktoś inny musi przejąć inicjatywę i zorganizować niezbędne wsparcie.

Wszyscy pracodawcy powinni przeprowadzić ocenę potrzeb w zakresie pierwszej pomocy, aby ustalić, co jest niezbędne w danym miejscu pracy. Jeśli pracownicy regularnie wykonują zadania wiążące się z podwyższonym ryzykiem, ocena taka może wykazać, że potrzebny jest bardziej specjalistyczny sprzęt medyczny oraz osoba z pełnym przeszkoleniem w zakresie pierwszej pomocy.

Co zrobić, jeśli pracodawca nie przestrzega przepisów BHP

Wielu pracowników zastanawia się, co zrobić, gdy podejrzewają, że pracodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, albo gdy doszło do wypadku, a dokumentacja jest niepełna, sprzeczna lub w ogóle nie została sporządzona. To sytuacja, w której warto działać rozważnie, zamiast czekać, aż sprawa się „rozwiąże sama”.

Jeśli doszło do wypadku, a Ty nie masz pewności, czy pracodawca zgłosił go zgodnie z przepisami, warto zebrać wszelkie dostępne dowody – zapisy w księdze wypadkowej, wiadomości, dokumentację medyczną czy zeznania świadków. Braki w dokumentacji lub niespójności w relacji pracodawcy nie oznaczają automatycznie, że nie masz szans na wyjaśnienie sytuacji, jednak zwykle wymagają dokładniejszej analizy prawnej.

Jeżeli obawiasz się, że popełniłeś błąd – na przykład nie zgłosiłeś wypadku od razu albo nie zachowałeś dowodów – warto skonsultować sytuację z doradcą możliwie jak najszybciej. Wcześniejsze niedopatrzenia nie zawsze przekreślają możliwość dochodzenia swoich praw, ale czas ma tutaj istotne znaczenie.

Każda sprawa dotycząca bezpieczeństwa w pracy ma swoją specyfikę, dlatego trudno jednoznacznie ocenić sytuację bez znajomości wszystkich okoliczności. Profesjonalna porada prawna pomaga zrozumieć, jakie masz opcje, jakie dowody będą potrzebne oraz jakie kroki warto podjąć w pierwszej kolejności.

Jeśli potrzebujesz wsparcia w sprawie związanej z bezpieczeństwem w pracy, wypadkiem lub innym problemem z zakresu prawa pracy w Wielkiej Brytanii, możesz umówić się na konsultację, podczas której omówimy Twoją sytuację i możliwe dalsze kroki.

Umów poradę

Najczęściej zadawane pytania

Niniejszy artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej dotyczącej konkretnej sprawy. Przepisy BHP oraz zasady zgłaszania wypadków mogą się zmieniać, a ich zastosowanie zależy od indywidualnych okoliczności. W razie wątpliwości zalecamy konsultację z doradcą.

Last legally reviewed: 10 marca 2025
By: Adam Sierant