Nowe zasady w prawie imigracyjnym UK od 11 listopada 2025

Nowe zasady w prawie imigracyjnym UK od 11 listopada 2025 – co naprawdę się zmienia i dlaczego to ma ogromne znaczenie

Jedną z najważniejszych, a jednocześnie najmniej oczywistych zmian wprowadzonych przez najnowsze „Statement of Changes” w brytyjskich przepisach imigracyjnych nie jest samo zastąpienie dotychczasowych podstaw odmowy z Part 9 nowym, bardzo podobnym mechanizmem pod nazwą „Part Suitability”. Kluczowa zmiana polega na czymś znacznie poważniejszym: pełne zastosowanie tych zasad do kategorii wizowych i pobytowych, które do tej pory korzystały z licznych wyjątków i „bezpiecznych przystani”.

Od 11 listopada 2025 roku Part Suitability będzie miała zastosowanie w pełnym zakresie m.in. do:

– Appendix FM (partnerzy, rodzice, dzieci)

– Appendix Private Life

– Appendix Adult Dependent Relative

– Appendix Settlement Family Life

To fundamentalna zmiana dla tysięcy osób składających wnioski o pobyt na podstawie życia rodzinnego i prywatnego w Wielkiej Brytanii.

Co istotne, poza bardzo wąskimi wyjątkami, nie przewidziano klasycznych przepisów przejściowych. Oznacza to, że nawet jeśli wniosek zostanie złożony przed 11 listopada 2025 roku, ale decyzja zapadnie po tej dacie, sprawa będzie rozpatrywana według nowych zasad.

Czym jest Part Suitability i dlaczego teraz dotyczy niemal wszystkich

Nowa część zasad imigracyjnych – Part Suitability – została zaprojektowana jako jednolity, uniwersalny zestaw reguł dotyczących „odpowiedniości” wnioskodawcy. W praktyce oznacza to ocenę przeszłości karnej, naruszeń prawa imigracyjnego, rzekomego wprowadzenia w błąd, a także zachowań uznanych za „frustrujące kontrolę imigracyjną”.

Zasada jest prosta: Part Suitability stosuje się do wszystkich ścieżek imigracyjnych, z wyjątkiem bardzo wąskiej grupy, takich jak:

– Appendix EU i EU Family Permit

– postępowania azylowe (z ograniczonymi wyjątkami)

– Appendix Settlement Protection

– Appendix Service Providers from Switzerland

– ETA (Electronic Travel Authorisation)

Dla niektórych niszowych kategorii pozostawiono tylko częściowe zastosowanie Part Suitability, jednak dla zdecydowanej większości wniosków rodzinnych i human rightsowych ochrona została znacząco ograniczona.

Nowa definicja „permission” i ryzyko dla osób z ILR

Jedną z technicznych, ale niezwykle istotnych zmian jest nowa definicja pojęcia „permission”. Od 11 listopada 2025 roku oznacza ono zarówno:

– permission to enter

– permission to stay

– a także settlement (ILR)

Wprowadzono jednocześnie przepis chroniący osoby z ILR przebywające w Wielkiej Brytanii przed cofnięciem ich statusu poza ustawowymi podstawami. Problem polega jednak na tym, że ochrona ta nie obejmuje osób z ILR znajdujących się poza UK lub na granicy.

W praktyce oznacza to potencjalne ryzyko dla posiadaczy indefinite leave to remain podróżujących poza Wielką Brytanię. Z czysto praktycznego punktu widzenia naturalizacja jako obywatel brytyjski staje się bezpieczniejszym rozwiązaniem niż kiedykolwiek wcześniej.

Nowa podstawa odmowy w Appendix FM – safeguarding

Dla wniosków o entry clearance w ramach Appendix FM wprowadzono nową, bezwzględną podstawę odmowy. Jeżeli urzędnik uzna, że rodzic lub partner rodzica stanowi zagrożenie dla dziecka, wniosek musi zostać odmówiony.

Choć przepisy nie mówią tego wprost, w praktyce będzie to dotyczyć wyłącznie spraw dziecięcych i może prowadzić do bardzo restrykcyjnych decyzji opartych na subiektywnej ocenie ryzyka.

Deception – zmiana języka, ta sama surowość

Podstawy odmowy związane z rzekomym wprowadzeniem w błąd zostały w dużej mierze zachowane. Zmieniono jednak sformułowanie: zamiast konieczności „udowodnienia” przez Home Office, że doszło do deception, wystarczy teraz, aby decydent był „usatysfakcjonowany”, że do niej doszło.

Choć w praktyce orzecznictwo sądowe nadal będzie miało ogromne znaczenie, nowy język przepisów obniża próg decyzyjny i zwiększa ryzyko arbitralnych odmów.

Co istotne, doprecyzowano, że deception obejmuje:

– fałszywe oświadczenia

– fałszywe dokumenty

– fałszywe informacje

– nieujawnienie istotnych faktów

Naruszenia prawa imigracyjnego – znacznie szersza definicja

Jedna z najbardziej problematycznych zmian dotyczy definicji „previous breach of immigration law”. Nowe przepisy obejmują już nie tylko overstaying i deception, ale również:

– naruszenie warunków pobytu

– bycie illegal entrant

– przeszłe naruszenia, nawet jeśli później przyznano legalny status

Co szczególnie niepokojące, wniosek o settlement może zostać odmówiony w sposób uznaniowy nawet wtedy, gdy naruszenie miało miejsce wiele lat wcześniej, a wnioskodawca od tego czasu legalnie przebywał w UK.

Frustrating immigration controls – katalog otwarty

Nowe przepisy precyzują, czym jest „frustrowanie kontroli imigracyjnej”, wskazując przykłady takie jak:

– brak współpracy przy usunięciu z UK

– używanie fałszywej tożsamości

– absconding

– nieuprawnione korzystanie z benefitów lub pracy

– udział w przestępstwach imigracyjnych

Niepokój budzi sformułowanie „for example”, które jednoznacznie wskazuje, że katalog ten jest otwarty.

Wyjątki dla overstayerów – przeniesienie dawnego 39E

Dobrą wiadomością jest przeniesienie dotychczasowych wyjątków dla overstayerów do Part Suitability. Zachowano m.in.:

– 14-dniowe okno z „dobrym powodem”

– ochronę po odmowie złożonego w terminie wniosku

– okresy pandemiczne

– exceptional assurance

To jeden z niewielu obszarów, w których zmiany nie pogarszają sytuacji wnioskodawców.

Rewolucja dla wniosków human rights

Największym wstrząsem jest jednak objęcie pełnym reżimem Part Suitability wniosków opartych na prawach człowieka, w tym Appendix FM. Dotychczasowe, bardziej elastyczne zasady zostały w dużej mierze wyparte przez mechanizmy znane z wiz pracowniczych i studenckich.

Choć przepisy formalnie uznają nadrzędność Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, w praktyce pole manewru zostało znacząco zawężone. W przypadku określonych podstaw odmowy – w szczególności poważnej przestępczości, deportacji czy wykluczenia konwencyjnego – nawet „exceptional circumstances” mogą nie wystarczyć.

Appendix FM po zmianach – znacznie wyższy próg

Nowe przepisy wyraźnie wskazują, że jeżeli wnioskodawca narusza określone, najpoważniejsze podstawy Part Suitability, wniosek musi zostać odmówiony, nawet jeśli w grę wchodzi życie rodzinne i dobro dziecka.

To radykalne zaostrzenie podejścia i sygnał, że Home Office będzie znacznie agresywniej stosować kryteria odpowiedniości także w sprawach rodzinnych.

Przepisy przejściowe – pozorna ochrona

Choć Appendix FM zawiera własne przepisy przejściowe, sytuacja jest wewnętrznie sprzeczna. Part Suitability wchodzi w życie bez żadnych przepisów przejściowych, co rodzi realne ryzyko sporów prawnych i niejednolitych decyzji.

W praktyce oznacza to jedno: każdy wniosek rodzinny, prywatny lub human rights składany w 2025 roku musi być przygotowany z myślą o nowym, znacznie surowszym reżimie.

Podsumowanie

Zmiany wchodzące w życie 11 listopada 2025 roku nie są kosmetyczne. To systemowa przebudowa zasad odmowy, która po raz pierwszy na taką skalę obejmuje wnioski oparte na życiu rodzinnym i prawach człowieka. Dla wielu osób oznacza to realne ryzyko odmowy mimo silnych więzi z Wielką Brytanią.

W nowej rzeczywistości staranne przygotowanie sprawy, analiza historii imigracyjnej i karnej oraz strategiczne podejście do timing’u wniosku będą ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej.