Streszczenie wyroku w sprawie Manyo (EEA deportation; Imprisonment at 31/12/2020) [2024] UKUT 362 (IAC)
Wyrok w sprawie Kingsleya Manyo dotyczy deportacji obywatela Włoch z Wielkiej Brytanii na podstawie przepisów krajowych oraz prawa unijnego. Sprawa porusza kluczowe kwestie związane z legalnym pobytem, okresami uwięzienia oraz zastosowaniem przepisów migracyjnych po Brexicie.
Tło sprawy
Kingsley Manyo, obywatel Włoch, przybył do Wielkiej Brytanii w lutym 2016 roku. Początkowo jego pobyt opierał się na prawach wynikających z przepisów Unii Europejskiej (UE), jako obywatela państwa EOG. W kwietniu 2017 roku uzyskał certyfikat rejestracji, potwierdzający, że jest członkiem rodziny obywatela EOG.
W 2018 roku został skazany za kilka przestępstw, w tym rozbój, posiadanie niebezpiecznego przedmiotu oraz narkotyków. W lipcu 2020 roku rozpoczął odbywanie kary więzienia wynoszącej 3 lata i 10 miesięcy. Przed końcem okresu przejściowego Brexitu (31 grudnia 2020 roku), Manyo złożył wniosek w ramach programu EU Settlement Scheme (EUSS). Wniosek ten został jednak odrzucony.
W 2022 roku, na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych (Home Secretary), wydano nakaz deportacji Manyo. Nakaz ten opierał się na przepisach krajowych, w tym Immigration Act 1971 i UK Borders Act 2007, które przewidują deportację osób, których obecność w Wielkiej Brytanii nie jest uważana za korzystną z uwagi na interes publiczny.
Podstawowe kwestie prawne
1. Okres przejściowy i prawa obywateli EOG
Zgodnie z art. 20 Umowy Wyjścia, prawa obywateli państw EOG, którzy korzystali z wolności przemieszczania się przed 31 grudnia 2020 roku, powinny być oceniane na podstawie przepisów unijnych, w szczególności dyrektywy 2004/38/WE oraz EEA Regulations 2016.
Dla Manyo oznaczało to konieczność wykazania, że jego pobyt w Wielkiej Brytanii w dniu 31 grudnia 2020 roku był legalny. Legalność ta zależała od korzystania z praw traktatowych, takich jak praca, samozatrudnienie, nauka czy posiadanie wystarczających środków do życia.
2. Legalny pobyt a okres uwięzienia
Wyroki unijne, w tym sprawy Ziolkowski v Land Berlin i Onuekwere v SSHD, wskazują, że okresy uwięzienia nie są uznawane za legalny pobyt. Co więcej, uwięzienie przerywa ciągłość pobytu niezbędną do nabycia prawa stałego pobytu.
Manyo, będąc w więzieniu w grudniu 2020 roku, nie mógł wykazać, że korzystał z praw traktatowych, co było kluczowe dla uznania jego pobytu za legalny.
3. Przepisy krajowe dotyczące deportacji
Jeśli obywatel państwa EOG nie spełnia warunków prawa unijnego, decyzje dotyczące jego deportacji mogą być podejmowane na podstawie przepisów krajowych. W przypadku Manyo zastosowano Immigration Act 1971, który pozwala na deportację osób, których obecność jest sprzeczna z interesem publicznym, szczególnie gdy dopuściły się poważnych przestępstw.
Decyzje sądowe
1. Decyzja Trybunału Pierwszej Instancji (FtT)
W pierwszej instancji Trybunał uznał, że Manyo przebywał w Wielkiej Brytanii legalnie, gdyż przed lipcem 2020 roku był zatrudniony. Trybunał uznał, że decyzja o deportacji była niezgodna z prawem i naruszała artykuł 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC), gwarantujący prawo do życia rodzinnego. W rezultacie nakaz deportacji został uchylony.
2. Odwołanie do Trybunału Wyższego (UT)
Minister Spraw Wewnętrznych odwołał się od decyzji FtT, argumentując, że Trybunał Pierwszej Instancji błędnie zastosował przepisy dotyczące legalnego pobytu.
UT uznał, że:
•Okres odbywania kary więzienia przez Manyo w dniu 31 grudnia 2020 roku oznaczał, że nie korzystał z praw traktatowych i tym samym nie spełniał wymogów legalnego pobytu na podstawie EEA Regulations 2016.
•Decyzja FtT była błędna, ponieważ nie uwzględniła, że pobyt w więzieniu przerywa ciągłość legalnego pobytu wymaganą przez przepisy unijne.
UT uchylił decyzję FtT i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Znaczenie wyroku
1. Wykluczenie okresu więzienia z legalnego pobytu
Wyrok podkreśla, że okresy więzienia nie są uznawane za legalny pobyt w kontekście przepisów unijnych i krajowych. Jest to istotne szczególnie dla osób ubiegających się o prawo stałego pobytu lub korzystających z ochrony wynikającej z Umowy Wyjścia.
2. Zastosowanie prawa krajowego po Brexicie
Wyrok wyznacza granice zastosowania prawa unijnego i krajowego w decyzjach dotyczących deportacji. Jeśli obywatel państwa EOG nie spełnia wymogów prawa unijnego, jego sytuacja prawna jest oceniana na podstawie przepisów krajowych, takich jak Immigration Act 1971 i UK Borders Act 2007.
3. Ochrona praw obywateli EOG
Sprawa pokazuje, że ochrona praw obywateli EOG w Wielkiej Brytanii po Brexicie jest ograniczona, szczególnie w przypadkach, gdy osoby te dopuściły się poważnych naruszeń prawa. Nakazy deportacji mogą być wydawane na podstawie przepisów krajowych, nawet jeśli wcześniejsze działania obywatela były zgodne z przepisami unijnymi.
4. Wpływ na prawo do życia rodzinnego
W decyzjach dotyczących deportacji sądy muszą uwzględniać wpływ takich działań na życie rodzinne skarżącego, zgodnie z artykułem 8 EKPC. W sprawie Manyo FtT pierwotnie uznał, że deportacja byłaby nieproporcjonalnym naruszeniem prawa do życia rodzinnego. Jednak UT wskazał, że decyzja ta musi być zgodna z przepisami o legalnym pobycie.
Podsumowanie
Wyrok w sprawie Kingsleya Manyo ma kluczowe znaczenie dla interpretacji przepisów migracyjnych w kontekście okresu przejściowego Brexitu. Podkreśla, że:
•Okresy uwięzienia nie są uznawane za legalny pobyt na mocy prawa unijnego.
•Przepisy krajowe mogą być stosowane w przypadku decyzji o deportacji, jeśli obywatel EOG nie spełnia wymogów prawa unijnego.
•Ochrona praw obywateli EOG w Wielkiej Brytanii po Brexicie zależy od ich zgodności z przepisami krajowymi i unijnymi.
Sprawa Manyo stanowi istotny precedens, szczególnie w kontekście oceny legalności pobytu i praw człowieka osób ubiegających się o ochronę na podstawie Umowy Wyjścia. Dalsze decyzje w tej sprawie będą miały znaczenie dla kształtowania polityki migracyjnej w Wielkiej Brytanii.
